مراحل روش علمی

مراحل روش علمی

مسئله ی شناخت علمی برای پدیده های اجتماعی وپدیده های طبیعی اساسا به یک صورت مطرح می شود : در هر دو حالت فرضیه های نظری را باید با داده های مشاهده یا تجربه مقابله کرد. حتی اگر برای رسیدن به شناخت علمی چندین راه وجود داشته باشد هرتحقیقی باید پاسخگوی چند اصل پایدار وهمسان باشد.

روش شیوه ی پیش رفتن به سوی یک هدف است بنابراین شرح دادن روش علمی عبارت است از شرح اصول اساسی که در هر کار تحقیقی به اجرا گذاشته می شود.روش ها صورت خاصی ازمشی علمی هستند.راه های مختلفی هستند که به این منظور طراحی شده اند تا بهتر با پدیده ها یا با موضوع تحقیق سازگار باشند اما این سازگاری روش با موضوع تحقیق محقق را از التزام به اصول روش علمی معاف نمی کند.

تاکید بیشتر ما برروش علمی به جای روش به راهنمایی هایی که ذکرخواهیم کرد عمومیت بیشتری می دهد و می توان آن ها را در هر تحقیق علمی در عرصه ی علوم اجتماعی به کار بست. نخست ببینیم این اصول اساسی که درهر تحقیقی باید مراعات گردد کدامند؟

گاستون باشلار مشی علمی را درچند کلمه چنین خلاصه می کند :

واقعیت علمی ازراه غلبه ساختن وآزمایش به دست می آید :

غلبه بر پیش داوری ها

ساختن از راه تعقل

آزمایش با واقعیت

همین ایده ساختار کتاب حرفه ی جامعه شناس را تشکیل می دهد مولفان در این اثر روش علمی را چونان فرایندی در سه پرده acte (در معنای نمایشنامه ای) که ترتیب ان ها باید مراعات گردد شرح داده وآن را سلسله مراتب پرده های معرفت شناختی نامیده اند. این سه پرده عبارتند از گسستن ساختن و آزمایش کردن.

این اصول روش علمی در علوم اجتماعی را به صورت هفت مرحله ای که باید پشت سرهم پیمود معرفی می کند. در هریک از مراحل عملیاتی را که باید انجام داد تا به مرحله ی بعدی رسید واز پرده به پرده ی دیگر پیش رفت شرح داده است.

نمودار زیر ارتباطات میان مراحل وپرده های روش علمی را نشان می دهد به دلایل آموزشی پرده  و مراحل به صورت عملیاتی جداگانه و در مراتب متوالی نشان داده شده است. در واقعیت امر یک تحقیق علمی به صورتی که در نمودار نشان داده شده است مکانیکی نیست حلقه های ارتباطی کنش پس گستر مراحل بعدی با مراحل قبلی که نشان دهنده ی برهم کنشی های فاز های مختلف تحقیق است که در نمودارهای بعدی نمایش داده خواهد شد .

(ادامه مطلب در پست بعدی)

Leave a comment

ورود اعضا

| Register

رمز عبور خود را فراموش کرده اید؟